ಭೂತಾಯಿ-ಬಸವಣ್ಣನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೇತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಡಗರ…
ಮಣ್ಣಿನ ಒಡನಾಡಿ ಜಗದನ್ನದಾತನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದ ‘ಮಣ್ಣೇತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ’ ಆಚರಣೆ
ವಿಶೇಷ ವರದಿ
ಧಾರವಾಡ: ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ರೈತನ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಅನಾದಿಕಾಲದ್ದು. ತಮಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಭೂತಾಯಿಯನ್ನು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಹೆಗಲು ಕೊಡುವ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ದೈವ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಬ್ಬ “ಮಣ್ಣೇತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ” ಯನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರ-ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬವು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ: ಹಬ್ಬದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಜೋಡೆತ್ತುಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದು, ಮನೆ-ಮನಗಳನ್ನು ಶೃಂಗರಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಗೆಜ್ಜೆ-ಕಂಟಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ನೈಜ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿ, ಅವುಗಳಿಗೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಕೋಡುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
ನೈವೇದ್ಯದ ಘಮಲು: ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೀರೂರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಡುಗೆಗಳು. ಮಣ್ಣೇತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನದಂದು ರೈತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿಗೆ (ಒಬ್ಬಟ್ಟು), ಕಡಬು, ಪಾಯಸ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ನೆರೆಹೊರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಿಹಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಬ್ಬದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
”ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ನಡೆದುಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮೂಕಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವ.” – ದಾನು ಮುಗದ, ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತ
ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ: ಮಣ್ಣೇತ್ತಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯು ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಈ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೈತರು ಸಡಗರದಿಂದ ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಾರೆ. ಭೂತಾಯಿಯ ಗರ್ಭ ಹಸನಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳೆ ಬರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಮಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ ಮಹತ್ವ ಸಾರುವ ಇಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
